Co zawiera książka Adama Leszczyńskiego pt. “Ludowa historia Polski”?

Dzieje Polski we wczesnej historii obfitują w okresy rozkwitu narodowego i jego upadku. Trochę inaczej ta sprawa została ukazana w książce Adama Leszczyńskiego pt. “Ludowa historia Polski“. Autor zajmuje się tutaj takimi kwestiami, do których utraciliśmy nasze pisemne źródła informacji.

Co autor przedstawił w tej książce?

Dziś nadal wiele kwestii z życia ludu polskiego stanowi dla nas problemy, ale na szczęście jest Leszczyński. Autor stara się opisać ich życie. Mieli bowiem w tym czasie dodatkowy ciężar, nie tylko nałożony na nich przez ich panów, ale także przez biskupa i wojsko. Jeśli coś się chłopu nie podobało, mógł się odwołać do sądu książęcego. Najbardziej zaskakująca jest codzienna logistyka, która towarzyszyła pracy chłopów, choć Leszczyński poświęcił temu tematowi niewiele uwagi. Nieefektywność dobrego systemu eksploatacji polskiej gospodarki jest oczywista, ale gdy zaczniemy sobie wyobrażać skomplikowaną logistykę, to zobaczymy, że to też wymaga czasu i rozwiniętego systemu represji, żeby wszystko trzymać w ryzach.

Jakie ciekawostki znajdziemy w książce?

Leszczyński wiele uwagi poświęca temu, jak pisano o Polsce. Pamiętniki, dzienniki, relacje i listy z Polski zawierają pełną krytykę naszego regionu. Niekoniecznie jest to pańszczyzna, ale i takie głosy można znaleźć. Autor książki pt. “Ludowa historia Polski” wraz ze swoimi źródłami i ich interpretacjami, jest uwikłany w podwójną kontrowersję. Zarzuca swoim źródłom, a także wielu innym polskim historykom, że celowo mówią o naszym kraju za pomocą wschodnich klisz i politycznych nakazów. Stosując interpretacje – pokazują, że sami nie są wolni od uprzedzeń i cech obronnych.

Dlaczego ta książka zasługuje na uwagę?


To jest bardzo kontrowersyjna książka. I to jest naprawdę dobre, że książka ujawnia strategie taktyczne chłopskiego oporu dla warstw, które na nim żerują, będą musiały stawić opór walce o historię, którą się dziś zajmujemy. To niezwykłe, że wciąż dostrzegamy ich jako monolit w szerokim dyskursie społecznym, a piękne wizerunki szlachty pieczołowicie gromadzone w muzeach i zamkach wciąż odsłaniają historię. W istocie ich praca jest martwa, ponieważ kosztowała życie jakichś nieznanych ludzi, którzy nie weszli bezpośrednio do historii. Autor przypomina, że historia jest narracją stworzoną dla czasów, w których żyjemy, a w czasach, a współcześnie historycy tacy jak Leszczyński są bardzo potrzebni.

 

Dlaczego warto zainteresować się książką pt. “Ludowa historia Polski” Adama Leszczyńskiego?

Adam Leszczyński stanął przed trudniejszym zadaniem, pisząc swoją najnowszą książką pt. Ludowa historia Polski od TaniaKsiazka. Próba wyjaśnienia historii Polski sprzed tysiąca lat przez pryzmat historii niemal każdego społeczeństwa, zwykle pozbawionego głosu i reprezentacji politycznej (dolne 90%), jest oczywiście zadaniem ogromnym. Już sam ten fakt sprawia, że jest to najważniejsza książka naszej dekady.

Co zajdziemy w najnowszej książce Adama Leszczyńskiego?

Autor robi coś więcej niż tylko relacjonuje wydarzenia. Książka oferuje trzy główne obszary badań, do których nawiązują poszczególne podtytuły. Z jednej strony jest to historia wyzysku ludzi, a z drugiej strony jest to historyczna przeszłość sprzeciwu i buntu. Trzecią perspektywą jest partnerstwo władzy i jej legitymizacja. W tej dziedzinie nauki możemy poczuć rękę socjologów, jak i historyków, co jest dość odświeżające i wyjaśnia każdy okres z kilku perspektyw. W tym celu Leszczyński wykonał naprawdę ogromną pracę, przekopując dosłownie ogromną liczbę relacji i źródeł. Widać to w kilku naprawdę imponujących referencjach.

Z jakiej perspektywy patrzymy tutaj na historię Polski?

Spojrzenie na historię Polski przez pryzmat klas ludowych daje zupełnie inną periodyzację. Mianowicie średniowiecze, okres od 1520 do 1768 roku, skala czasowa od 1768 do 1864 roku oraz II wojna światowa i początek PRL. Leszczyński celowo pomija III Rzeczpospolitą. To bardzo różni się od tradycyjnej narracji. Nie ma tu żadnego konkretnego wydarzenia. Niezależnie od tego szczegółu, takie narracje w książce są uzasadnione odmiennymi losami pewnych klas ludzi, różną dynamiką związku między władzą a podporządkowaniem, możliwością oporu. Sytuacja chłopstwa około XVI wieku jest w miarę stabilna, ale kończy się dopiero wraz z oświeceniem, kiedy to pewne okowy zostają stopniowo zaciśnięte.

Co autor pisze o oporze chłopstwa?

Rebelianci są najbardziej niesamowici w książce pt. “Ludowa historia Polski“. Nie mieliśmy zbyt wielu powstań, Leszczyński przekonująco wyjaśnia dlaczego tak jest, ale przytacza wiele wydarzeń, które często są pomijane w niektórych opowieściach, jak choćby powstania z lat 30. W istocie II Rzeczpospolita nie była okresem wielkiego rozwoju odrodzonej Polski, ale okresem oszukanych i niespełnionych obietnic. Pomimo tych wyjaśnień, fakt ten jest bardzo dla nas wszystkich zdumiewający.